دنيا او را از اين كار منصرف مىكند ، لذا لازم است فضايى متناسب با عالم آخرت كه روز حساب است براى نفس مهيا كنيم . مثلا از مرگ و قيامت زياد ياد كنيم و در آياتى كه مربوط به آخرت است بيشتر تامل نمائيم . مخصوصا آياتى كه وقوع قيامت و تنها جايگاه انسان را در آن محكمهء عدل الهى مىداند : يَقُولُ الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ كَلَّا لا وَزَرَ . « 1 » در روز قيامت انسان از شدت سختى مىگويد مفر و پناهگاه كجاست ؟ پاسخ مىآيد : هرگز مفرى نيست . 3 . خدا را داور دانستن انسان چه بخواهد و چه نخواهد خداوند عليم و حكيم به ظاهر و باطن انسان است و به آنچه كه در قلب او عبور مىكند آگاه است ، بهتر آن است كه انسان محاسبه‌گر همواره حال و قال خود را به خداى دو عالم عرضه كند و پيوسته از خدا بخواهد كه با فضل و احسانش را حسابرسى كند حتى عبد ذليلش را محو حضور كند تا چه رسد اعمالش را به حساب كشد به قول حافظ : نشان موى ميانش كه دل در او بستم * ز من مپرس كه خود در ميان نمىبينم 4 . وقت مقتضى امام باقر عليه السّلام فرمود : ليس منا من لم يحاسب نفيه فى كل يوم . « 2 » از ما نيست كسى كه هر روز نفس خود را به حساب نكشد . با اين بيان امام باقر عليه السّلام ما هر روز موظف هستيم كه نفس خود را محاسبه كنيم ، لذا در 24 ساعت شبانه روز بهترين زمان براى محاسبه نفس لحظات سحر است چرا كه در آن موقع نفس فارغ از هياهوى دنياست و حاضر است آنچه را كه در روز انجام داده است به آرامى در ترازوى حساب قرار دهد . اى كه دستت مىرسد كارى بكن * پيش از آن كز تو نيايد هيچ كار « 3 »

--> ( 1 ) . قيامت / 10 . ( 2 ) . منتهى الآمال ، زندگانى امام باقر ( ع ) ، كامل الزيارات ، ص 331 . ( 3 ) . سعدى .